Εκδήλωση 11/10: Κυκλική Οικονομία στις Κυκλάδες – Η περίπτωση της Τήνου
Αποτελέσματα πανελλαδικής έρευνας για την Κυκλική Οικονομία στο πλαίσιο του έργου LIFE-IP CEI-Greece
Κοινότητες Κυκλικής Οικονομίας – Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Μείωσης Αποβλήτων
Δείκτες για την μετάβαση στην Κυκλική Οικονομία
Συμμετοχή LIFE-IP CEI-Greece στο Athens Circular Forum II στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Εβδομάδας, 31/05/21-01/06/21
previous arrow
next arrow
Slider

Η κυκλική οικονομία αποκαλείται συχνά βιομηχανικό ή οικονομικό σύστημα ή έκφανση οικονομικών μοντέλων. Κοινός στόχος αυτών είναι η κατάργηση του παραδοσιακού γραμμικού μοντέλου της οικονομίας το οποίο στηρίζεται στην “εξόρυξη-χρήση-απόρριψη”. Μέσα από την κυκλική οικονομία επιδιώκεται η δημιουργία κύκλων, μέσα από τους οποίους οι πρώτες ύλες, τα εξαρτήματα και τα προϊόντα, χάνουν όσο το δυνατόν λιγότερη από την αξία τους.

Ταυτόχρονα επιδιώκει τη χρήση ανανεώσιμης ενέργειας και συστημικής σκέψης. Τα προϊόντα είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να είναι ανθεκτικά, αποσυναρμολογήσιμα, επισκευάσιμα, επαναχρησιμοποιήσιμα και ανακυκλώσιμα μέσα από τεχνικούς ή βιολογικούς κύκλους. Προτεραιότητα δίνεται σε ότι έχει ήδη φτιαχτεί π.χ. επανακατασκευή, ενώ η κατασκευή νέων προϊόντων στρέφεται αποκλειστικά σε ανανεώσιμους πόρους και πρώτες ύλες, εξαλείφοντας όσο γίνεται δυνατόν τις τοξικές ουσίες μέσα σε αυτά.

Έτσι εισέρχονται στην αγορά τα δευτερογενή υλικά, που προκύπτουν από την επεξεργασία αποβλήτων ή προϊόντων, αντικαθιστώντας τις πρώτες ύλες που προκύπτουν από την εξόρυξη. Κλειδί στην κυκλική οικονομία αποτελεί η αποϋλοποίηση. Συνοδεύεται συχνά από την παροχή προϊόντων ως υπηρεσίες και οδηγείται από καινοτόμα επιχειρηματικά μοντέλα που επηρεάζουν τις παραδοσιακές καταναλωτικές συνήθειες.

Οι παραπάνω διαδικασίες δημιουργούν αλυσίδες αξίας, γεγονός που δίνει τη δυνατότητα στην κυκλική οικονομία να στηρίξει νέες θέσεις εργασίας, οι οποίες μπορούν να είναι έμμεσα ή άμεσα κυκλικές, με τις τελευταίες να χωρίζονται σε αυτές που την καθιστούν εφικτή (enablers) και αυτές που την εφαρμόζουν (core). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πρόσφατης μελέτης1 , η εφαρμογή των αρχών της κυκλικής οικονομίας στην οικονομία της ΕΕ παρέχει τη δυνατότητα αύξησης του ΑΕΠ της ΕΕ κατά επιπλέον 0,5 % έως το 2030, με τη δημιουργία περίπου 700.000 νέων θέσεων εργασίας.

1 Cambridge Econometrics, Trinomics, and ICF (2018), Impacts of circular economy policies on the labour market.
Ο όρος «κυκλική οικονομία» έχει αρχίσει να εμφανίζεται συχνά πλέον στη δημοσιότητα, πέραν της χρήσης του στους επιστημονικούς κύκλους. Δεν υπάρχει ένας απόλυτος ορισμός του όρου, αφού αυτός τις περισσότερες φορές εξαρτάται από τους χρήστες, το κοινό ή την οπτική γωνία. Αυτό, σε συνδυασμό με κάποιες πτυχές της κυκλικής οικονομίας που συνδέονται με πιο γνωστές και παραδοσιακές έννοιες, όπως η ανακύκλωση, δημιουργεί συχνά μια δυσκολία στην κατανόηση της ευρύτητας του όρου.
Στον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2020 σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 και συγκεκριμένα στο Άρθρο 2 (9), ως Κυκλική Οικονομία ορίζεται το οικονομικό σύστημα στο οποίο διατηρείται η αξία των προϊόντων, των υλικών και άλλων πόρων στην οικονομία για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με την ενίσχυση της αποτελεσματικής χρήσης τους στην παραγωγή και κατανάλωση, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της χρήσης τους, και με την ελαχιστοποίηση των αποβλήτων και της αποδέσμευσης επικίνδυνων ουσιών σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής τους, μεταξύ άλλων μέσω της εφαρμογής της ιεράρχησης των αποβλήτων.

Θεσμικό Πλαίσιο

Οι κατευθύνσεις της Οδηγίας Πλαίσιο για τα Απόβλητα, 2008/98/ΕΕ όπως έχουν ενσωματωθεί στην Εθνική νομοθεσία για το Περιβάλλον στο πλαίσιο του Ν. 4042/2012 και τροποποιηθεί από την Οδηγία 2018/851/ΕΕ.

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή της Κυκλικής Οικονομίας στην Ελλάδα
LIFE-IP CEI-Greece - LIFE18 IPE/GR/000013

Χρηματοδότηση

Το έργο συγχρηματοδοτείται από:

Πρόγραμμα LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Πράσινο Ταμείο